ŞEMA TERAPİ NEDİR?

 

  • Evrensel olarak hepimizin ortak duygusal ihtiyaçları vardır. Temel güvenlik, bakım alma, kabul edilme, kimlik algısı, ifade etme özgürlüğü gibi. Bu duygusal ihtiyaçlar çocukluktan itibaren vardır. Kişinin ihtiyaçları tutarlı biçimde karşılanmadığında ruh sağlığı olumsuz etkilenir. Bu karşılanmamış ihtiyaçların sonucu olarak uyumsuz şemalar gelişir.  
  • Şemalar, genel yaygın örüntüleridir. Bu örüntüler anılar, duygular, düşünceler ve fiziksel duyumlardan oluşur.  Genellikle çocuklukta bazen de gençlikte ortaya çıkar ve yaşam boyunca gelişirler. Kişinin sağlıklı şekilde hayata devam etmesini engeller.  

 

  • Uyum bozucu şemaların bazıları şöyledir: 

 TERK EDİLME ŞEMASI 

  • Terk edilme şeması sevdiğiniz insanların sizi terk edeceği, sizin sonsuza kadar duygusal olarak dışlanmış kalacağınız hissidir. Sevdiğiniz insanların öleceğini, evi terk edeceğini ya da başka birini tercih ettikleri için sizi terk edeceklerini hissedersiniz. Yani bir şekilde tek başınıza kalacağınızı düşünürsünüz. Bu inanç yüzünden size yakın olan insanlara çok fazla yapışabilirsiniz. Buna rağmen en sonunda o insanları kendinizden uzaklaştırırsınız 
  • GÜVENSİZLİK  ve KÖTÜYE KULLANILMA 
  • Güvensizlik ve kötüye kullanılma şeması insanların sizi inciteceğinin veya bir şekilde sizi kötüye kullanacağının beklentisidir. Size göre insanlar yalan söyler, aldatır, manipule eder, küçük düşürür, fiziksel/duygusal olarak zarar verir ve kötüye kullanıp sizden yararlanmaya çalışırlar. 
  • BAĞIMLILIK  

Bağımlılık şemanız varsa, günlük hayatınızı başkalarının yardımı olmadan sürdüremezsiniz, sürekli bir destek ihtiyacınız vardır. Çocukken bağımsız davrandığınız zamanlarda hep engellenmiş ve yetersiz hissettirilmiş olabilirsiniz. Yetişkinken arkanızı yaslayabileceğiniz güçlü figürler ararsınız ve onların sizin hayatınızı kontrol etmelerine izin verirsiniz. Kendi başınıza hareket edemezsiniz.  Bu şema, yetişkinler dünyasında küçük bir çocuk olma hissidir. 

 

DUYGUSAL YOKSUNLUK 

  • Duygusal yoksunluk, sevilme ihtiyacınızın başkaları tarafından yeteri kadar karşılanmayacağı inancıdır. Kimsenin sizinle gerçekten ilgilendiğine ve hislerinizi anladığına inanmazsınız. Soğuk ve verici olmayan, ilişkinize yatırım yapmayan, uzak/mesafeli duran partnerler bulabilirsiniz. Siz de ilişkide ya çok soğuk, mesafeli durur ya da çok fazla verici davranırsınız. Sonunda kaçınılmaz olarak tatmin edici olmayan ilişkiler kurarsınız. Aldatılmış hissedersiniz, bu hissiniz öfke ile kırılıp yalnız hissetmek arasında gidip gelir. Öfkeli tutumunuz insanları sizden uzaklaştırır ve duygusal yoksunluğunuzu pekiştirir. 
  • KUSURLULUK 

Kusurluluk şeması ile kendinizi eksik ve kusurlu hissedersiniz. İnsanlar gerçek sizi tanıyacak kadar yakın olurlarsa, sizi sevilmez bulacaklarına inanırsınız. Kusurlarınız yakınlaşma arttıkça ortaya çıkabilir. Çocukken ailenizde kendiniz olduğunuz için saygı gördüğünüzü hissetmemiş, kusurlarınız nedeniyle eleştirilmiş olabilirsiniz. Kendinizi suçlamış ve kendinizi sevilmeye değer görmemiş olabilirsiniz. Yetişkin olarak sevgiden korkuyorsunuz. Size yakın olan insanların size değer verdiğine inanmakta zorlanıyorsunuz. Bu yüzden onların sizi reddetmesini bekliyorsunuz.